AZZ
Pałac
   Sala myśliwska
   Archiwum muzyczne
   Galeria obrazów
   Salę Terennę
   Biblioteka
   Sala wasalska
   Sala sejmowa
   Sala tronowa
   Pokój carski
   Salka różova
   Kolekcija monet

Ogród pod palacem
Ogoród Kwiatów
Kromeriz
Inny
Informations



OGRODY I PAŁAC W KROMIERZYŻU

Nazwa Kromierzyż jest bez wątpienia pochodzenia słowiańskiego, oznacza tego, kto był słynny także poza granice własnego regionu i własnego plemienia. W czasie Rzeszy wielkomorawskiej w 9 wieku po Chrystusie istniał tutaj gród słowiański, który strzeżył ważne skrzyżowanie dróg w miejscu brodu przez rzekę Morawę. Tutaj przecinał się stary szlak solny, prowadzący od austriackiej Komory solnej i zmierzał na północną Morawę, ze słynnym szlakiem bursztynowym, który zmierzał od Bałtyku aż do Morza adriatyckiego. Ten węzeł komunikacyjny zachował swą ważność także w epoce romańskiej jako słowiańskie targowisko z folwarkiem. Następnie biskup Bruno z Schaumburku (1245-81) postanowił wznieść wioskę targową na obwarowane miasto. Dwór romański przebudowany został na gród gotycki, który stał się ośrodkiem organizacji lenniczej, która w tym miejscu miała sąd lenny. Biskup Stanislav Thurzo (1497-1560) rozpoczął przeróbki grodu na zamek renesansowy. W 1509 roku zaprosił biskup do Kromierzyża króla Władysława II i wspominał o tym, iż jest tutaj ładny ogród, odpowiedni dla królewicza Ludwika. W pałacowej galerii obrazów zachowały się cztery obrazy L. Cranacha starszego, z których dwa posiadają znak biskupski; było to zamówienie bezpośrednie. W roku 1588 odnowił cesarz Rudolf II tutejszym biskupom tytuł książęcy, w roku 1608 odnowił prawo starodawnego mennictwa biskupstwa morawskiego. Niemal pod koniec wojny trzydziestoletniej, w roku 1643 Kromierzyż zdobyty był generałem szwedzkim Torstensonem. Miasto z pałacem wypalono, później jeszcze dwa razy wyplądrowano a w roku 1645 miasto zostało zniszczone zarazą morową. Z 244 posiadłości pozostało w Kromierzyżu 69 domów zamieszkałych i nawet niektóre z tych były zburzone. Po takich klęskach Kromierzyż długo nie mógł wrócić do stanu pierwotnego. Zmianę w tych niedobrych czasach wniosła energiczna osobowość nowego biskupa, którym został Karol II z Liechtensteina-Castelcornu (1664-1695). Pogłoska głosi, iż po objęciu tronu nowy biskup wystąpił na werandę wieży, a kiedy zobaczył zniszczone miasto, rozpłakał się. Następnie jednak podjął decyzję, że jego miasto rezydencyjne musi posiadać wygląd książęcy. Założył więc w Kromierzyżu urząd budowlany, który nie doglądał tylko na liczne przedsięwzięcia budowlane biskupa, ale który też zmuszał mieszczaństwo do remontu budow i urządzeń. Zdewastowany zamek nie pozwalał ani na mieszkanie tymczasowe; biskup miał swoją siedzibę w jednym z domów kapituły. Ale już w następnym roku po swej intronizacji rozpoczął za obwarowaniami miasta prace na wielkim ogrodzie w stylu włoskim, który nazwał Libosad, a który dziś obywatele Kromierzyża nazywają Ogród kwiatów. Wybudowanie jego trwało dziesięć lat i pochłonęło niesamowite koszty w wysokości 75 tysięcy złotych. Prace te zostały zaprojektowane dla biskupa przez: architekta cesarskiego, inżyniera Filiberto Lucchese a po jego śmierci w 1666 roku, kolegę Lucchesa inżyniera Giovanni Pietro Tencalla. Ci również prowadzili prace remontowe i nową budowę pałacu, która została zakończona w 1688 roku. Do budowy pałacu wykorzystane zostały obowiązki pracy pieszych i z zaprzęgiem, a nawet więźniów. Złoczyńcy w tych czasach nie byli na rozległych latyfundiach biskupskich skazywani, jak było dotychczas w zwyczaju, do prac przymusowych na twierdzy w Hukwaldach, lecz do budowy rezydencji w Kromierzyżu. Biskup Liechtenstein kazał przebudować ogród pod pałacem, zremontować mury miejskie, zrekonstruować system wodociągów, wybudować nowe fontanny, mennicę, ustanowił urząd stałego lekarza, powołał do miasta zakon szkolny pijarów i kazał wybudować dla nich dom akademicki, gimnazjum i seminarium śpiewacze. W 1689 roku kazał wybudować ścianę pokoju pomiędzy gminą a gettem żydowskim, w którym zbudował ratusz żydowski. Biblioteka pałacu otrzymała fundację na dalszy zakup książek i na miejsce bibliotekarza. Została także założona pałacowa kapela muzyczna, która ilością swych członków stanowiła największą kapelę w ówczesnej Europie. Gwardia biskupska składała się z dwudziestu czterech czerwono odzianych muszkieterów, czterech trębaczy jezdnych i sześciu graczy na piszczałce.W roku 1673 biskup zakupił kolekcję obrazów, którą posiadali bracia Franciszek i Bernard Imstenreadori. Byli to bratankowie kolekcjonera Ewerharda Jabacha, którego kolekcja stała się podstawą galerii obrazowej paryskiego Louvru. Tym samym znalazły się w posiadaniu biskupa dzieła mistrzów światowych, którymi wzbogacona była pałacowa galeria obrazów. Pałac wybudowany i wyposażony przez biskupa Liechtensteina stał się koroną miasta, które w czasie jego panowania zyskało wygląd wprawdzie książęcy. Kiedy w roku 1752 miasto zostało opanowane przez niszczący pożar, ofiarą jego padł także pałac. Po remoncie przeprowadzono nową dekorację artystyczną przede wszystkim na drugim piętrze pałacu, które zostało najbardziej zniszczone. W sali wasalskiej wykonał w 1759 roku wymalowanie sufitu wiedeński malarz F. A. Maulbertsch. Wykonał jedno ze swoich najwspanialszych dzieł i tym samym dorównał takiej osobistości, jaką był malarz fresk z Wenecji, G. B. Tiepola. Malarz morawski J. Stern malował prawie równocześnie sufit wielkiej sali biblioteki (1759) i sufit mniejszej biblioteki (1760) a w latach 1761-66 przeprowadził dekorację kaplicy św. Sebastiana, podczas której jego współpracownikiem rzeźbiarskim był F. Hiernle. W roku 1772 została wreszcie zrekonstruowana sala wielkiej jadalni (późniejsza sala sejmowa); malowidło na suficie wykonał tam F. Adolph z Freenthalu a sztukaterie M. K. Keller. W roku 1795 była obok pałacu wybudowana kolumnada Colloreda a obok niej wybudowano giardinetto terasowe. W następnym okresie aż do połowy 19 wieku był poszerzany poprawiany i zdobiony ogród pod pałacem, tym samym stał się więc jednym z najbardziej wartościowych parków pejzażowych.W rewolucyjnym roku 1848 w Wielkiej jadalni pałacu obradował sejm narodów austriackich, ale jego obrady zostały już w marcu 1849 rozwiązane. Nazwa Sala sejmowa używana jest jednak do dnia dzisiejszego a sama sala ma charakter narodowej pamiątki kulturalnej. Znaczenie i historia pałacu kromierzyskiego i jego ogrodów jest pouczająca, ważna i niezastąpiona nie tylko w bogatych stosunkach miejscowych, lecz także w wielu miejscach i w przebiegu czeskiej historii narodowej i w niemniejszym znaczeniu w szerszym kontekście europejskim. W oryginalnym zachowaniu zabytków kromierzyskich dotarł dzięki swej zachowanej autentyczności do europejskiego skarbca kultury wyjątkowy zabytek kulturowy, który potwierdza, iż owa niezwykła synteza historyczna architektury i sztuki ogrodowej z punktu widzenia międzynarodowego wchodzi w skład kultury całej ludzkości.